Het rentetarief van de Euribor (“Euro Internbank Offered Rate”) sloot eind juli 2009 op 1,41% en bereikte daarmee het laagste punt sinds zijn invoering op 1 januari 1999. De Euribor geldt in veel landen van de Europese Unie, waaronder ook Spanje, als belangrijkste graadmeter voor de hoogte en ontwikkeling van de particuliere hypothecaire rente. Nu in Spanje maar zelden sprake is van langdurige rentevastperiodes, ligt het voor de hand te denken dat nu voor iedereen het moment is gekomen om ten volle te gaan genieten van de lage rentestand. Toch gaat dat voor veel huiseigenaren maar gedeeltelijk op.
De meeste banken in Spanje hanteren namelijk in hun hypotheekvoorwaarden een minimaal rentepercentage. Deze ´rentebodem´ wordt in de meeste gevallen gelegd bij een Euribor van 3 a 4%. Onder die grens wordt de koppeling met de Euribor losgelaten en blijft het rentetarief ongewijzigd, ongeacht of de Euribor verder blijft dalen.
De vereniging die in Spanje opkomt voor de belangen van consumenten in het bank- en verzekeringswezen, Adicae, schat dat tussen de 50 en 60% van alle Spaanse hypoheekhouders een dergelijke clausule in zijn hypotheekakte heeft staan. De voorzitter van Adicae heeft inmiddels aangekondigd dat zij de zaak aan de rechter gaan voorleggen omdat de bepaling onredelijk bezwarend zou zijn wegens strijd met de consumentenbescherming. Daarbij speelt een rol dat het gaat om een standaardbepaling waarvan de grote meerderheid van de klanten zich niet bewust is en waarover nooit uitdrukkelijk wordt onderhandeld bij het afsluiten van de hypotheek.
De Vereniging van Spaanse Banken en Spaarkassen heeft toegegeven dat het gaat om een veel voorkomende bepaling, maar ontkent dat sprake is van een ongeoorloofde clausule omdat deze doorgaans ook gepaard gaat met een renteplafond. Zo kan geen van beide partijen de dupe worden van exorbitante rentepercentages. De consumentenvereniging stelt daar tegenover dat dat in theorie weliswaar zo is, maar dat de percentages in de praktijk dusdanig zijn (bijvoorbeeld een rentebodem bij 4 % en een renteplafond bij 15%) dat geen sprake is van een evenwichtige situatie.
De Euribor staat inmiddels dermate laag dat het duidelijk is dat de uitspraak van de rechter, die overigens nog wel minimaal een jaar op zich zal laten wachten, grote consequenties kan hebben voor voor het Spaanse bankwezen.
|
